Türkiye’nin Eihracat Stratejisinde Yeni Hedefler: Doğu Avrupa ve Türk Cumhuriyetleri

Orta Doğu’daki savaşın küresel etkileri sürerken Türkiye’nin sınır ötesi eticaret stratejisinde önemli bir yer tutan Körfez ülkeleri rotadan çıkarıldı. Türkiye’de eihracat yapan şirketlerin yeni hedefi Doğu Avrupa ve Türk Cumhuriyetleri oldu. Türkiye’deki eihracat satışlarının %12’si Körfez ülkelerine yapılıyordu.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve ardından İran’ın Körfez ülkelerini hedef alması nedeniyle Orta Doğu’da patlak veren savaş, ticaret trafiğini neredeyse durma noktasına getirdi. Hürriyet’te yer alan habere göre savaş, pek çok ülkede Orta Doğu’ya yönelik sınır ötesi eticaret stratejilerinde değişikliğe yol açtı. Türkiye’deki eihracatçılar da rotalarını Doğu Avrupa’ya ve Türk Cumhuriyetleri’ne çevirdi.

Türkiye’nin Körfez Ülkelerine İhracatı Aylık Bazda %37 Geriledi

Ticaret Bakanlığı’nın Mart 2026 verilerine göre Türkiye’nin Körfez ülkelerine ihracatı aylık bazda %37 azalarak 1,3 milyar dolara geriledi. Yalnızca bir ayda bölge ülkelerine yapılan ihracatta 815 milyon dolarlık kayıp yaşandı. En büyük kayıp %83’lük düşüşle Katar’da görüldü. 2025’te Körfez ülkelerine yapılan toplam ihracat yaklaşık 31,1 milyar dolar olmuş ve toplam ihracatın %11,4’ünü oluşturmuştu.

Lojistik avantajı nedeniyle Körfez bölgesi, Türkiye’deki eihracat için de önemli bir pazar. Körfez bölgesi, Türkiye’nin eihracat stratejisinde kritik bir büyüme merkezi hâline gelmişti. Artan jeopolitik gerilimlerin gölgesinde eihracat risk altına girdi. Sektör temsilcilerine göre başta Dubai, BAE ve Suudi Arabistan olmak üzere Körfez ülkeleri; yüksek sepet ortalamaları, lüks ve hızlı tüketim ürünlerine olan talep ve Türk markalarına yönelik güçlü algı sayesinde son yıllarda “premium büyüme pazarı” olmuştu.

Eihracatta Suudi Arabistan İlk Sırada

Ticaret Bakanlığı verilerine göre Körfez bölgesine yapılan eihracatta %39’luk payla Suudi Arabistan ilk sırada yer alıyor. Irak %23,6 ile ikinci sırada. Türkiye’nin Körfez bölgesine yaptığı toplam eihracatın yaklaşık %85’ini Suudi Arabistan, Irak ve BAE oluşturuyor.

Sektör Temsilcileri Ne Diyor?

Türkiye’deki eticaret ve eihracat sektörlerinin temsilcileri Orta Doğu’daki savaşın etkilerini değerlendirdi:

• Mustafa Namoğlu: Savaş tüm planları ve beklentileri değiştirdi

ikas Kurucu Ortağı ve CEO’su Mustafa Namoğlu: “Yılın başında Körfez ülkelerine yapılan satışları destekleyen bir tablo vardı. Ancak savaş tüm planları ve beklentileri değiştirdi. Savaş gibi temel ihtiyaçların ön plana çıktığı dönemlerde yüksek değerli ürünlere talep azalıyor. Gerilim enerji piyasalarını etkilediği için dünya genelinde tedarik zincirleri baskı altına girdi. Bu durum başka pazarlara yönelip yönelemeyeceğimiz sorusunu da açıkta bırakıyor. Çünkü küresel ekonomi tehdit altına girmeye başladı.”

• Cenk Çiğdemli: Bu arayışta Avrupa ülkeleri başı çekiyor

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Eticaret Meclisi Üyesi Cenk Çiğdemli: “Eticaret şirketleri tüm kampanyalarını Körfez’e odaklıyordu. Ancak savaşla birlikte bu durum değişti. Firmalarımız Körfez ülkeleri konusunda temkinli davranıyor ve alternatif pazar arayışı hız kazandı. Bu arayışta Avrupa ülkeleri başı çekiyor. Kuzey Afrika, Türk Cumhuriyetleri ve özellikle Doğu Avrupa gündemimizde. Yatırımlar ve pazarlama bütçeleri bu bölgelere kayıyor.”

• Mustafa Gültepe: Savaş en çok mücevher, hububat ve otomotivi etkiledi

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe: “Geçen ay Umman hariç bölgedeki tüm ülkelere ihracatımız geriledi. Irak’ta %30, BAE’de %48, İran’da %41, Suudi Arabistan’da %29, Katar’da %83, Kuveyt’te %70 ve Bahreyn’de yaklaşık %81 kayıp var. Savaş en çok mücevher, hububat ve otomotivi etkiledi.”