Kriz Orta Doğu'da Ekonomik Göstergeleri Sarsıyor; 2026'da %2,2 Daralma Bekleniyor

Orta Doğu'da yükselen jeopolitik gerilimler bölge ekonomileri üzerinde ciddi baskı oluştururken 2026 büyüme beklentileri sert biçimde aşağı yönlü revize edildi.

ICAEW tarafından yayımlanan son Economic Update raporuna göre, İran merkezli çatışmanın etkileri, Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkelerinin ekonomik görünümünü doğrudan etkiliyor.

Rapora göre küresel ekonominin bu yıl %2,6 büyümesi bekleniyor. Bu rakam, son üç yılda görülen %2,8 ile %3,0 arasındaki dar aralığın altına işaret ediyor. Ancak Orta Doğu'ya ilişkin görünüm çok daha zayıf. Üç ay önce %3,6 büyümesi öngörülen bölge ekonomisinin artık 2026'da %2,2 daralması bekleniyor. Bu sert revizyonun arkasında enerji piyasalarındaki oynaklık, ticaret akışlarındaki aksaklıklar ve turizm sektöründeki yavaşlamanın birleşik etkileri yatıyor.

GCC Ekonomik Büyüme Tahmini Eksi %0,2'ye Düşürüldü

GCC ekonomilerinde daha sınırlı ancak yine de kayda değer bir daralma bekleniyor. Bölgenin 2026 büyüme tahmini son üç ayda 4,6 puan düşürülerek eksi %0,2'ye indirildi. Analistler bu daralmanın ticarete ve turizme daha bağımlı ekonomilerde daha belirgin olacağını vurguluyor. Bununla birlikte 2027'de güçlü bir toparlanma bekleniyor; GCC ekonomilerinin gelecek yıl %8,5 büyümesi öngörülüyor.

Brent Petrol Fiyatları 113 Dolara Ulaşabilir

Enerji piyasaları, mevcut krizin etkilerinin en belirgin görüldüğü alanlar arasında yer alıyor. Çatışmanın tırmanmasıyla birlikte Brent petrol fiyatları mart ortasından bu yana varil başına 100 doları aştı ve ikinci çeyrek ortalamasının 113 dolara ulaşması bekleniyor. Uzun vadede fiyatların 2028'e kadar kriz öncesi seviyelere dönmesi öngörülse de kısa vadede yüksek oynaklığın sürmesi bekleniyor.

Doğal Gaz Fiyatları %60 Daha Yüksek

Doğal gaz piyasalarında ise daha sert bir şok yaşanıyor. Katar'ın sıvılaştırılmış doğal gaz üretimindeki aksaklıklar nedeniyle gaz fiyatlarının üç ay önce yapılan tahminlere kıyasla yaklaşık %60 daha yüksek olduğu bildiriliyor. Bu durum, artan enerji maliyetleri yoluyla hem bölgesel hem de küresel ekonomileri etkilemeyi sürdürüyor.

Lojistik hatlarındaki aksaklıklar da ekonomik görünümü olumsuz etkileyen başlıca etkenler arasında yer alıyor. Küresel enerji taşımacılığı için kritik bir güzergâh olan Hürmüz Boğazı'ndan geçişler ciddi biçimde aksadı. Normal koşullarda boğazdan günde 18 milyon varil petrol geçiyor; ancak bu hacmin yaklaşık 7 milyon varili artık alternatif boru hatlarına yönlendiriliyor. Buna karşın Bahreyn, Kuveyt ve Katar gibi ülkelerin alternatif güzergâhları sınırlı olduğundan üretim kesintilerine gidiliyor.

Bu gelişmeler doğrultusunda GCC petrol sektörünün 2026'da %5,8 daralması bekleniyor. Ancak 2027 için %18,2'lik güçlü bir toparlanma öngörülüyor.

Turizm %27'ye Kadar Gerileyebilir

Turizm ve seyahat sektörü de krizden en çok etkilenen alanlar arasında yer alıyor. Hava sahası kapanışları ve uçuş iptalleri nedeniyle Orta Doğu'ya gelen uluslararası ziyaretçi sayısının bu yıl %11 ile %27 arasında azalması bekleniyor. Bu düşüş, yaklaşık 23 milyon ila 38 milyon daha az ziyaretçiye karşılık geliyor. Turizm gelirlerindeki kaybın 34 milyar dolar ile 56 milyar dolar arasında olacağı tahmin ediliyor.

Tüketici tarafında ise azalan güven ve yükselen enflasyon beklentileri nedeniyle harcamalarda yavaşlama öngörülüyor. GCC ülkelerinde hane halkı tüketim büyümesinin 2026'da %1,4'e gerilemesi bekleniyor; bu da üç ay önceki tahminlere kıyasla 2,6 puanlık bir düşüşe işaret ediyor. Buna karşılık tüketimin 2027'de %6 büyümesi bekleniyor.

Bölgedeki enflasyon görünümü de yukarı yönlü revize edildi. GCC ülkelerinde enflasyonun 2026'da %2,5'e ulaşması, ardından 2027'de %2,4'e gerilemesi bekleniyor. Artan maliyetlerin başlıca nedeni lojistik ve ithalattaki aksaklıklar.

Dubai ve Abu Dhabi Borsalarında Dikkat Çeken Düşüşler

Finansal piyasalarda artan jeopolitik riskler daha temkinli bir yatırım ortamı yarattı. Kayda değer düşüşler şu borsalarda yaşandı: Dubai ve Abu Dhabi borsaları. Umman ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin piyasaları ise görece daha dayanıklı kaldı.

Raporda ayrıca İran ekonomisinin 2026'da %9,4 daralmasının beklendiği belirtiliyor. Aynı zamanda Lübnan'da tırmanan çatışmalar ve nüfusun %20 ile %25'inin yerinden edilmesi, bölgesel toparlanmanın önündeki büyük riskler olarak öne çıkarılıyor.

Genel olarak mevcut kriz kısa vadede ciddi bir ekonomik baskı yaratsa da bölgenin güçlü yapısal temelleri ve yatırım potansiyeli, orta vadeli toparlanma beklentilerini desteklemeye devam ediyor. Ancak bu toparlanmanın hızı ve kapsamı büyük ölçüde jeopolitik gelişmelerin seyrine bağlı olacak.