Dünya Gümrük Örgütü uyardı: yasa dışı ticaret eticarete kayıyor

“Illicit Trade Report 2025”, Dünya Gümrük Örgütü tarafından yayımlandı. Rapor, yasa dışı malların sınır ötesi hareketlerinin giderek eticaret, posta, paket ve ekspres kurye ağlarına kaydığını ortaya koydu. Toplam 170 gümrük idaresinin bildirdiği 163.850 vakaya dayanan rapora göre eticaret, küresel vakaların yüzde 44,8'inde kullanılan önemli bir lojistik kanal haline geldi.

Dünya Gümrük Örgütü küçük paketlere dikkat çekiyor

Raporda sahte ürün vakalarının yüzde 68,2'sinin, sahte tıbbi ürün vakalarının yüzde 65,1'inin ve kenevir vakalarının yüzde 62,6'sının paket ve posta sistemlerinde tespit edildiği belirtildi. Ayrıca çevre suçu vakalarının yüzde 23,9'u ile silah, kısıtlı drone ve taktik ekipman içeren güvenlikle ilgili vakaların yüzde 23,6'sının bu kanallarla bağlantılı olduğu belirlendi.

Dünya Gümrük Örgütü Genel Sekreteri Ian Saunders, suç örgütlerinin eticaret, posta ve kurye ağlarını kullanmasının yasa dışı malların dağıtımında köklü bir değişime işaret ettiğini belirtti. Saunders, gümrük idarelerinin bu gelişmeye çevik, istihbarat odaklı ve ileriye dönük yöntemlerle yanıt vermesi gerektiğini söyledi.

Sentetik uyuşturucularda eticaret kanalı öne çıkıyor

Yeni psikoaktif maddelere ilişkin ele geçirmeler 2024'e göre iki katına çıkarak 7.721 vakaya ulaştı. Bu ürünler küçük ve hafif paketlerle taşınabildiği için posta ve kurye ağları yoğun şekilde kullanıldı. Fentanil ele geçirmeleri 2025'te opioid vakalarının yüzde 30,6'sını oluşturdu.

Güney Afrika, Asya ve Orta Doğu'ya gönderilen yasa dışı elmas ve yarı değerli taşlar için önemli bir çıkış noktası olarak kaydedildi. Namibya 60,6 tonla kenevir ele geçirmelerinde dünya üçüncüsü olurken Güney Afrika dokuzuncu sırada yer aldı. Küresel kenevir ele geçirmeleri 548,8 tona ulaştı. Batı ve Orta Afrika'da sahte tıbbi ürünlerin küçük paketlerle taşınması da önemli bir risk olarak belirlendi.

Yapay zekâ destekli denetimler gündemde

Dünya Gümrük Örgütü, yapay zekâ ve makine öğreniminin risk değerlendirmesini, dolandırıcılık tespitini ve kargo denetimlerini güçlendirebileceğini belirtiyor. Örgüt, veri kalitesinin iyileştirilmesi, daha fazla bilgi paylaşımı ve gümrük idareleri ile eticaret, perakende, lojistik ve kurye şirketleri arasında koordineli çalışma yapılması çağrısında bulunuyor.