AB’den AliExpress’e Rekor Ceza: Yasa Dışı Ürünler Nedeniyle 550 Milyon Euro

Avrupa Komisyonu, yasa dışı, güvenli olmayan ve sahte ürünlerin satışına ilişkin riskleri yeterince değerlendirmediği ve azaltmadığı gerekçesiyle AliExpress’e 550 milyon Euro para cezası verdi. Karar, Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası kapsamında bugüne kadar bir eticaret platformuna verdiği en yüksek ceza oldu.

AliExpress’in Denetim Sistemlerinde Eksiklikler Tespit Edildi

Mart 2024’te başlatılan soruşturmada AliExpress’in platformdaki yasa dışı ürünleri tespit etmek için yeterli sayıda çalışan görevlendirmediği belirlendi. Avrupa Komisyonu kaynaklarına göre bazı çalışanların ürünlerin oluşturduğu riskleri değerlendirmek için yalnızca 10 ila 20 saniyesi vardı.

Komisyon, AliExpress’in otomatik ürün tespit sistemlerinin etkinliğini abarttığını ve moderasyon performansını ölçmek için büyük ölçüde tek bir nicel göstergeye dayandığını açıkladı. Platformun öneri ve reklam sistemlerinin yasa dışı ürünlerin dolaşımını artırdığı da belirtildi.

Algoritmik Kontroller Kolayca Aşıldı

Satıcıların ürünleri yanlış kategorilere yerleştirerek uyumluluk kontrollerini atlatabildiği belirtildi. Sahte ürünleri önlemek için kullanılan zorunlu “marka yetkilendirme” sisteminin yetersiz personel ve etkisiz kontroller nedeniyle beklenen sonuçları vermediği bildirildi.

Bu eksiklikler sonucunda sahte giysiler, güvenli olmayan oyuncaklar ve tehlikeli kozmetik ürünler tespit edilmelerine rağmen haftalarca satışta kaldı. Kuralları ihlal ettiği için yaptırım uygulanan bazı satıcıların platformda faaliyetlerini sürdürdüğü de bildirildi.

550 milyon Euro’luk cezanın 110 milyon Euro’su yetersiz risk değerlendirmesine, 440 milyon Euro’su ise etkili risk azaltma önlemlerinin uygulanmamasına dayandırıldı. Ceza, X’e verilen 120 milyon Euro’luk cezayı ve Temu’ya uygulanan 200 milyon Euro’luk yaptırımı geride bıraktı.

AliExpress Karara İtiraz Edecek

AliExpress, Avrupa Komisyonu ile iş birliği yaptığını, risk yönetim sistemini geliştirdiğini ve gönüllü önlemler aldığını belirterek cezayı “orantısız” olarak nitelendirdi. Şirket karara itiraz edeceğini açıkladı.

Avrupa’da 193 milyon kullanıcısı bulunan AliExpress’in 20 Ekim 2026’ya kadar Komisyona uyum önlemlerini içeren bir eylem planı sunması gerekiyor. Planın yetersiz bulunması halinde platforma ek para cezaları verilebilir.