TikTok Shop, Tayland’ın yeni eticaret düzenlemelerinde “yüksek etkili platform” sayıldı

Tayland Elektronik İşlemler Geliştirme Ajansı (ETDA) resmi olarak TikTok Shop platformunu ülkenin Dijital Platform Hizmetleri Yasası’na göre “yüksek etkili” dijital pazaryeri ilan ederek ülkenin en hızlı büyüyen eticaret oyuncularından biri üzerindeki düzenleyici denetimi sıkılaştırdı.

Bu karar TikTok Shop’u, aralarında Shopee, Lazada, Alibaba, Temu ve eBay platformlarının da bulunduğu ve yasadaki 20. Madde kapsamındaki yükümlülüklere uymak zorunda olan büyük platformlar grubuna dahil ediyor. Söz konusu madde daha sıkı iş riski değerlendirmeleri, satıcı doğrulaması ve tüketici koruma önlemleri öngörüyor.

Tayland’ın denetlenen platformlar listesi genişliyor

Açıklama yapan ETDA İcra Direktörü Chaichana Mitrpant, TikTok Shop’un listeye eklenmesinin, aynı uyum gerekliliklerine tabi 19 platformu belirleyen 10 Temmuz tarihli önceki duyurunun ardından geldiğini belirtti. Listede diğerlerinin yanı sıra şu platformlar bulunuyor: Shopee, Lazada, Grab, Kaidee.com, LINE Shopping, Taobao ve ONESIAM Application.

Mitrpant, “ETDA, her platforma veri sunmak, itirazda bulunmak ve doğrulamayı tamamlamak için yeterli süre tanıyarak şeffaf bir inceleme süreci yürütüyor” dedi. Mitrpant ayrıca TikTok Shop’a ilişkin kararın Royal Gazette’te (Resmi Gazete) yayımlanmasından bir gün sonra yürürlüğe gireceğini, LINE MAN Mart platformunun da yakında listeye eklenmesinin beklendiğini doğruladı.

Yasanın 20. Maddesi uyarınca “yüksek etkili” olarak belirlenen platformlar, kullanıcıları korumak ve adil ticari uygulamaları güvence altına almak için düzenli risk değerlendirmeleri yapmak ve sağlam risk yönetimi çerçeveleri benimsemek zorunda. Bu platformların bir diğer yükümlülüğü de satıcıları doğrulamak ve kayıt altına almak; bu önlem sahte ürünler, dolandırıcılık ve finansal sahtekarlıkla mücadele etmeyi amaçlıyor.

TikTok Shop’un finansal performansı ve pazara etkisi

Veri platformu Creden.co’nun verilerine göre TikTok Shop (Thailand) 2024’te 12 milyar baht (330 milyon USD) gelir elde ederken 3,6 milyar baht net zarar kaydetti. Analistler, zararlara rağmen TikTok Shop’un agresif fiyatlandırmasının, kısa video ticaret modelinin ve sosyal medya platformuyla kesintisiz entegrasyonunun, Tayland’ın hızla büyüyen eticaret pazarından önemli bir pay almasına yardımcı olduğunu belirtiyor.

Sektör uzmanları yeni sınıflandırmanın Güneydoğu Asya genelinde daha kapsamlı bir düzenleyici sıkılaşmaya işaret ettiğini söylüyor. Endonezya, Malezya ve Vietnam gibi ülkeler, artan tüketici koruma kaygıları nedeniyle sınır ötesi eticareti ve dijital pazaryerlerini izlemek için yeni yasalar çıkardı ya da mevcut yasalarını güçlendirdi.

Tayland’ın Dijital Platform Hizmetleri Yasası, 2023’te yürürlüğe girdi ve ETDA’ya platformları ekonomik etkilerine ve sistemik risklerine göre sınıflandırma yetkisi veriyor. “Yüksek etkili” kabul edilen platformlar genellikle geniş bir kullanıcı tabanına sahip, önemli işlem hacimlerini yöneten ya da tüketiciler ile satıcılar arasında kilit aracı rolü üstlenen platformlar.

İnovasyon ile düzenleme arasında denge

Analistler, TikTok Shop’un listeye eklenmesinin düzenleyicilerin sosyal ticaretin ulusal ekonomiler üzerindeki etkisine dair artan farkındalığını yansıttığını düşünüyor. “TikTok’un hem sosyal medya uygulaması hem de pazaryeri olan ikili kimliği, onu benzersiz biçimde güçlü ve düzenlenmesi karmaşık bir yapı haline getiriyor” diyen Dr. Siriwan Thammasat, Bangkok merkezli bir dijital politika uzmanı olarak şöyle devam ediyor: “ETDA’nın hamlesi, Tayland’ın inovasyon ile hesap verebilirlik arasında denge kurma niyetini gösteriyor.”

Tayland eticaret sektörünün 2025’e kadar 35 milyar USD’yi aşmasının beklendiği bir ortamda TikTok Shop gibi platformlar daha sıkı denetimle karşılaşacak, ancak daha net düzenleyici çerçeveler sayesinde sürdürülebilir büyüme fırsatları da bulacak.

Endonezya, TikTok Shop’un ikinci büyük pazarı oldu