AB'de Sert Eticaret Düzenlemesi: Platformlar “İthalatçı” Olarak Sorumlu Tutulacak

Avrupa Birliği (AB), eticaretin hızlı büyümesine yanıt olarak son 50 yılın en kapsamlı gümrük reformlarından birini onayladı. Yeni düzenlemeyle özellikle sınır ötesi online satış yapan platformlara önemli sorumluluklar getiriliyor.

Avrupa Birliği (AB), gümrük sistemlerinde kapsamlı bir reformu onayladı. Avrupa Parlamentosu temsilcileri ile AB üye devletlerinin hükümetleri, uzun müzakerelerin ardından 26 Mart Perşembe günü geç saatlerde kritik bir uzlaşmaya vardı ve yeni reformun son ayrıntıları netleşti.

Reform kapsamında, yasa dışı veya güvenli olmayan ürün satmaları halinde Çinli eticaret platformlarına para cezası verilmesinin önü açıldı. AB, birliğe giren düşük değerli eticaret paketlerinin çok yüksek hacmine karşı gümrük vergisi tahsilatını ve güvenlik kontrollerini daha etkin biçimde koordine etmeyi amaçlıyor.

Eticaret Platformları Sattıkları Ürünlerin Gümrük Vergilerinden ve Güvenliğinden Doğrudan Sorumlu Olacak

Reformun en dikkat çekici unsurlarından biri, eticaret platformlarının artık “ithalatçı” olarak kabul edilecek olması. Bu kapsamda Amazon, Temu, Shein ve benzeri şirketler, sattıkları ürünlerin gümrük vergilerinden ve ürün güvenliğinden doğrudan sorumlu olacak. Ayrıca kurallara sistematik olarak uymayan şirketler için ağır para cezaları ve operasyonel kısıtlamalar da gündemde. Birliğin kurallarını sürekli ihlal eden şirketler, önceki 12 aydaki toplam AB satışlarının %1'i ile %6'sı arasında değişen para cezalarıyla karşı karşıya kalabilir.

Yeni Yapı 2028'de Faaliyete Geçecek

Yeni sistemin merkezinde yer alan Avrupa Gümrük Otoritesi'nin kurulacağı kent: Fransa'nın Lille kenti. Burada görev yapacak 250 kişilik bir ekip paketleri takip edecek ve gelen mallara ilişkin merkezi, dijital bir genel bakış sağlayacak yeni AB veri merkezini yönetecek. Veri merkezinin 2028'de eticaret gönderileri için faaliyete geçmesi ve 1 Mart 2033 itibarıyla tüm ithal malları kapsaması planlanıyor. Aynı zamanda oluşturulacak dijital veri platformu sayesinde şirketler gümrük bilgilerini tek bir sistem üzerinden paylaşabilecek. Bu sistemin hem işlemleri hızlandırması hem de yılda milyarlarca euro tasarruf sağlaması bekleniyor.

Reform Paketi Düşük Değerli Mal İthalatına Odaklanıyor

Reform paketi özellikle düşük değerli malların ithalatına odaklanıyor. 2025'te AB'ye giren 5,9 milyar düşük değerli ürünün %90'ından fazlasının Çin'den geldiği belirtiliyor. Bu nedenle 1 Temmuz 2026 itibarıyla 150 euronun altındaki mallara 3 euroluk sabit bir ücret uygulanacak. Buna ek olarak 1 Kasım 2026'ya kadar her gönderi için ayrıca bir “işlem ücreti” getirilmesi planlanıyor. Yeni düzenlemeyle tüm işlem verilerinin satış anında gümrük sistemine iletilmesi zorunlu hale gelecek. Böylece yetkililer, ürünler sınırı geçmeden önce risk analizi yapabilecek.

AB yetkilileri, reformun temel amacının vergi kayıplarını önlemek, kaçakçılığı azaltmak ve büyüyen eticaret hacmini daha etkin biçimde yönetmek olduğunu vurguluyor. AB ile güçlü ticari bağları bulunan Türkiye gibi ülkelerin de bu yeni sistemden doğrudan etkilenmesi bekleniyor.

2025'te AB'ye Yaklaşık 6 Milyar Eticaret Paketi Girdi

AB, değeri 150 euronun (173,85 $) altındaki paketlere gümrük vergisi uygulamıyor. Bu durum, paketleri doğrudan Çin'den müşterilere gönderen Shein, Temu ve AliExpress gibi online alışveriş platformlarının hızlı büyümesini destekledi. Araştırmalara göre 2025'te AB ülkelerine giren toplam paket sayısı 5,8 milyara ulaştı. Bu paketler arasında makyaj ürünleri dahil ithal kozmetik ürünlerin, gıda takviyelerinin ve bisiklet kaskı gibi kişisel koruyucu ekipmanların %60 ila %65'i AB'nin güvenlik kurallarına uymuyor.

AB Heyeti Çin'e Gidecek

Reform kapsamında AB, dijital ve eticaret sektöründeki sorunları ele almak için Pekin ve Şanghay'a dokuz kişilik bir heyet gönderecek. AB'nin Çin Delegasyonu'nun açıklamasına göre bu ziyaretin amacı, Çin ile birlik arasında adil rekabeti teşvik etmek. Üç gün sürecek görüşmelerde Avrupalı yasa koyucular Çinli yasa koyucular ve piyasa düzenleyicilerinin yanı sıra Shein, Alibaba ve Temu temsilcileriyle de bir araya gelecek.