19 DTÖ Üyesi, Eticarette Gümrük Vergileri Konusunda Anlaştı

19 üye ülke, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) çatısı altında eticarete gümrük vergisi uygulamama konusunda kendi aralarında anlaştı. Anlaşma 8 Mayıs Cuma günü yürürlüğe girdi. Brezilya, uzatmaya karşı dört yıllık vetosunu sürdürdü. Uzatılması gündemde olan eticaret moratoryumu, daha önce Türkiye'nin de karşı çıktığı bir konuydu; Türkiye'nin bu itirazını geri çektiği bildirildi. Uzmanlar, “yeni anlaşmanın süresi dolan küresel eticaret moratoryumunun yerini tutamayacağını” vurguluyor.

Geçtiğimiz mart ayında Kamerun'un Yaoundé kentinde düzenlenen üst düzey DTÖ toplantısında, sınır ötesi yayın ve indirmelere gümrük vergisi uygulanmamasını öngören uzun süreli eticaret moratoryumu yenilenememişti. 7 Mayıs Perşembe günü Cenevre'de yapılan DTÖ görüşmelerinde ise küresel eticaret gümrük vergileri konusunda önemli bir adım atıldı.

Brezilya Geri Adım Atmadı, Türkiye İtirazını Geri Çekti

Cenevre'deki görüşmelerde Brezilya ile yaşanan çıkmazı sona erdirecek bir uzlaşıya varılamaması üzerine 19 DTÖ ülkesi perşembe günü eticarete gümrük vergisi uygulamama konusunda kendi aralarında bir anlaşma başlattı. Brezilya, küresel anlaşmanın dört yıl uzatılmasına karşı tutumunu sürdürdü. Bir DTÖ üyesi, Türkiye'nin önceki itirazını geri çektiğini belirtti. Anlaşmaya varan 19 ülke arasında ABD, Japonya, Güney Kore, Singapur, Avustralya, Norveç ve Arjantin yer alıyor.

Eticaret Moratoryumu Nedir?

1998'de kabul edilen ve o tarihten bu yana düzenli olarak yenilenen moratoryum, müzik ya da film yayını ve yazılım indirmeleri gibi sınır ötesi elektronik iletimlere gümrük vergisi uygulanmasını engelliyor. ABD, Avrupa Birliği, Kanada ve Japonya gibi büyük dijital ekonomilere sahip DTÖ üyeleri, moratoryumun küresel dijital ticarete öngörülebilirlik sağladığını savunuyor ve kalıcı hale getirilmesini istiyor.

19 Ülkenin Anlaşması 8 Mayıs'ta Yürürlüğe Girdi

Cenevre'deki görüşmelerde 19 DTÖ ülkesi, elektronik iletimlere belirsiz bir süre boyunca gümrük vergisi uygulamama konusunda kendi aralarında anlaştıklarını duyurdu. Nihai metin 8 Mayıs'ta yürürlüğe girdi. Belgede şu ifadelere yer verildi: “Bununla birlikte bu Üyeler grubu, çok taraflı Eticaret Moratoryumu'nun yokluğunda işletmelere ve tüketicilere belirli ölçüde öngörülebilirlik ve kesinlik sağlamak için elimizden geleni yapma taahhüdünü sürdürmektedir.”

DTÖ üyeleri Mart 2024'teki MC13'te konuya ilişkin en son bakanlar kararını kabul ederek elektronik iletimlere gümrük vergisi uygulamama uygulamasını 14. Bakanlar Konferansı'na ya da 31 Mart 2026'ya, hangisi daha önce gelirse o tarihe kadar uzatmıştı.

Yeni Anlaşma Ne Anlama Geliyor?

DTÖ eticaret moratoryumunun sona ermesi, eticaretin dayandığı en köklü küresel mutabakatlardan birini zayıflatıyor. 19 üyeli bir anlaşma, katılımcı ekonomiler arasında gümrük vergisiz uygulamayı koruyabilir; ancak aynı zamanda elektronik iletimlere ilişkin kuralların DTÖ çapında bir uzlaşı yerine giderek kısmi düzenlemelere bağlı hale gelebileceği daha parçalı bir ortama da işaret ediyor.