BAE ile Türkiye CEPA ticaretinin son iki yılı bize ne öğretti?

BAE ile Türkiye CEPA ticaretinin son iki yılı bize ne öğretti?

Dr. Thani bin Ahmed Al Zeyoudi, BAE Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanıdır

08 Ekim 2025

O dönemde bunun BAE'nin yeni ticaret gündemi ve bölgemizin gelecekteki refahı için büyük bir adım olduğunu hepimiz hissedebiliyorduk. 3 Mart 2023'te Hilton Yas Island Abu Dhabi'nin konferans merkezinde BAE ve Türkiye bakanları ve yetkilileri, ülkelerimiz arasındaki ekonomik uyumun en yeni ve en önemli adımı olan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın (CEPA) imzalanmasına tanıklık etmek için bir araya geldi. Bunun yalnızca büyümeye yönelik ortak kararlılığımızın bir sembolü değil, aynı zamanda bu büyümeyi sağlayacak açık ve engelsiz ticaretin gücüne duyduğumuz inancın bir ifadesi olduğunu iki taraf olarak da kabul ettik.

BAE ve Türkiye CEPA

BAE ve Türkiye CEPA'sı 1 Eylül 2023'te yürürlüğe girdi; ürün kalemlerinin %82'sinde gümrük vergilerini anında kaldırdı ya da azalttı, gümrük prosedürlerini uyumlaştırdı ve özel sektör iş birliği ile yatırım projeleri için yollar açtı. Beş yıl içinde ikili petrol dışı ticaretin 40 milyar doların üzerine çıkacağını, yani 2021'de kaydettiğimiz 13,7 milyar doların üç katına ulaşacağını ve BAE'nin Türkiye'ye ihracatının 2030'a kadar %21,7 artacağını öngörmüştük.

Ekim 2025'e girerken artık bu iyimserliğin yerinde olup olmadığını değerlendirmek için iki yıllık veriye sahibiz. Ve tablo bundan daha net olamazdı: CEPA, her tahmini aşmamızı ve belki de en önemlisi, bugünün karmaşık ticaret ortamındaki her engeli aşmamızı sağladı. CEPA'nın ilk 12 ayında BAE ile Türkiye arasındaki petrol dışı ticaret 40 milyar dolara ulaşarak bir önceki yılın aynı dönemine göre %42 arttı. Üstelik dördü CEPA kapsamına giren 2023'ün son beş ayında Türkiye, BAE'nin o yılki toplam ikili petrol dışı ihracatının %60'ını aldı. Beş yıllık ikili ticaret hedeflerimize 18 aydan kısa sürede ulaşılmıştı.

Bu olağanüstü ilerleme ikinci yılda da sürdü. İlk veriler, Eylül 2024 ile Ağustos 2025 arasında ikili petrol dışı ticaretin yaklaşık 44 milyar dolara ulaştığını gösteriyor; bu, özellikle Orta Doğu'da tedarik zinciri aksaklıklarının ve küresel ticarette belirgin bir düşüşün yaşandığı bir yılda %12'lik bir artış anlamına geliyor. 2025'in ilk yarısında BAE'nin Türkiye'ye petrol dışı ihracatı 7,41 milyar dolara ulaştı; bu rakam 2019'un tamamında yaptığımız ihracatın üç katı.

Elbette ilişkimiz mal alışverişinden çok daha fazlası. BAE ve Türkiye CEPA'sı, sermayeyi harekete geçirerek ve özel sektör iş birliğini kolaylaştırarak imalat, gıda üretimi, lojistik, finansal hizmetler ve yenilenebilir enerji gibi öncelikli sektörleri geliştirmek amacıyla bölgemizde bir büyüme koridoru oluşturmayı hedefledi.

İlişkimiz mal alışverişinden çok daha fazlası

Temmuz 2023'te, CEPA'nın imzalanmasının ardından Devlet Başkanı Şeyh Muhammed ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, hem ekonomik istikrar hem de kalkınma sağlayacak 51 milyar dolarlık bir yatırım paketi üzerinde anlaştı. Bu projelerin çeşitli sektörlerde hayata geçtiğini görmeye başlıyoruz. Bunlar arasında DP World'ün Evyap Group ile stratejik birleşmesi yer alıyor; bu birleşmeyle Yarımca ve Körfez limanları yılda iki milyon konteyner işleyebilecek şekilde modernize edilecek ve Türkiye'nin uluslararası tedarik zincirlerindeki rolü güçlenecek. BAE ve Türkiye CEPA

AD Ports Group şirketi Noatum Maritime da Türkiye'nin lojistik kabiliyetlerinin gelişimini desteklemeyi amaçlıyor. İstanbul ve İzmir'de açılacak ofisler, her yıl ülke limanlarına giren ve çıkan 620 milyar dolar değerindeki deniz yüküne, BAE ile bağlantılarının güçlendirilmesi de dahil olmak üzere çeşitli hizmetler sunacak.

Finans sektöründe de anlaşmalar yapıldı. ADQ'nun Odeabank'ı satın alması, Türkiye bankacılık sektöründeki varlığını artırma ve gelişmekte olan bir tüketici pazarına fintek ve ödeme çözümleri sunma planlarının bir parçası. Bu yaz Türk eticaret platformu Trendyol, insansız hava aracı üreticisi Baykar, Çinli finansal teknoloji şirketi Ant International ve ADQ; ödeme, mevduat, kredi, sigorta ve yatırım ürünleri gibi dijital finansal hizmetler sunabilecek yeni bir FinTech platformu geliştirmek için ortak girişim kurdu. BAE ve Türkiye CEPA

Yatırımlar BAE'ye de akıyor. Türk projelerinin ülkedeki toplam değeri artık 17,7 milyar doları aşıyor; bu rakam BAE'yi dünya genelinde Türk yatırımlarının en çok yöneldiği 10. ülke yapıyor ve Türkiye'nin özel sektörünü küresel fırsatlarla buluşturma kabiliyetimizin altını çiziyor. BAE ve Türkiye CEPA

Ancak CEPA hikâyesinin henüz çok başındayız. Daha güçlü bir iş birliğinin kapısı açıldı, ancak iş dünyamızın bu kapıdan geçmesine yardımcı olmalıyız. Liderlerimizin temmuz ayında Abu Dabi'de yeniden bir araya gelerek turizm ve konaklama, ilaç, sanayi, imalat ile gıda ve tarım alanlarında, aramızdaki yeni projelere ve ortaklıklara ivme kazandırmak üzere tasarlanan yedi yeni iş birliği anlaşmasının imzalanmasına tanıklık etmesinin nedeni de bu. BAE ve Türkiye CEPA

Son iki yılda gördüklerimiz BAE ile Türkiye ilişkilerinde önemli bir adım, ancak ulaşılacak daha pek çok kilometre taşı var. Bugüne kadarki rekor ticaret hacimleri, tamamlanan anlaşmalar ve yatırım taahhütleri birlikte ilerlemeye devam etmemizi sağlayacak. BAE ve Türkiye CEPA