Fransa, Çinli Eticaret Platformlarına Yönelik Denetimleri Sıkılaştırıyor: Shein'dan Gelen Her Paket Açılıp İncelenecek

Avrupa'nın düşük değerli Çin ithalatındaki artışa karşı aldığı en sert tutumlardan birine işaret eden kararlı bir adımla Fransa hükümeti, hızlı moda devi Shein ile diğer eticaret platformlarından, örneğin TEMU ve AliExpress'ten gelen her paketin açılıp incelenmesi talimatını verdi. Kontroller Charles de Gaulle Havalimanı'nda (Roissy) yapılacak.

Kamu Hesaplarından Sorumlu Bakan Amélie de Montchalin artık her gün Çin'den gelen 200.000 paketin ve yaklaşık 700.000 ürünün sistematik gümrük kontrolünden geçeceğini doğruladı. Bu adım, Fransa'yı Asya pazaryerlerinden gelen ürün akışını düzenlemeye yönelik Avrupa'da giderek büyüyen kampanyanın ön saflarına taşıyor.

Roissy CDG'nin kargo terminalinde yaptığı denetim ziyaretinde konuşan De Montchalin, şunları söyledi: “Shein'dan gelen tüm paketleri açacağız.” Bakanın sözleri, Avrupa'nın giderek vergi kaçakçılığı, sahte ürünler ve güvensiz tüketici ürünleriyle özdeşleşen düşük maliyetli çevrim içi perakendeyle ilişkisinde siyasi ve düzenleyici bir dönüm noktasının altını çiziyor. (Kaynak)

Sıkı Gümrük Denetiminde Yeni Bir Dönem

Yeni önlem, Çinli çevrim içi platformlardan gelen tüm paketlerin açılmasını, taranmasını ve incelenmesini gümrük memurları tarafından 24 saat içinde yapılacak şekilde zorunlu kılıyor. Güvenlik, etiketleme veya vergi düzenlemelerini ihlal ettiği tespit edilen paketlere el konulacak, bu paketler imha edilecek ya da göndericiye iade edilecek.

Fransız yetkililerin beyan edilen içeriği, menşei ve değeri doğrulayabilmesi için her paket yalnızca röntgenden geçirilmekle kalmayacak, fiziksel olarak da açılacak. Bu sistematik inceleme, düşük değerli ürünlerin (150 €'nun altındaki) AB'ye asgari kontrolle girmesine izin veren önceki de minimis uygulamalarından köklü bir kopuşu temsil ediyor.

Fransa Gümrük ve Dolaylı Vergiler Genel Müdürlüğü'ne (DGDDI) göre girişimin amacı, ürün güvenliği standartlarını, fikri mülkiyet haklarını ve KDV'nin doğru tahsilatını uygulatmak. Gümrük memurları, şüpheli gönderileri daha ayrıntılı analiz için işaretleyebilen yapay zekâ tabanlı paket tarama sistemleriyle donatılmış dijital adli bilişim ekipleriyle birlikte çalışacak.

Yetkililer, 24 saatlik inceleme sürecini “endüstriyel ölçekte” olarak tanımlıyor. Roissy CDG günde bir milyona kadar paketi işliyor; bunların büyük bölümü Shein, TEMU ve AliExpress'in güney Çin'deki sipariş karşılama merkezlerinden geliyor.

Genel Bağlam: Fransa Neden Şimdi Harekete Geçiyor?

Fransa hükümetinin kararı, Avrupa pazarını dolduran hızlı moda ve aşırı ucuz ithal ürünlere karşı artan tepkilerin ortasında geldi. Son yıllarda Shein ve TEMU gibi platformlar, geleneksel ithalatçıları ve vergi kontrol noktalarını atlayarak doğrudan tüketicilere gönderim yaparak büyük pazar payı elde etti.

Sendikalar, Fransız üreticiler ve çevre grupları gibi eleştirmenler, bu platformları sürekli yenilenen tek kullanımlık giysilerle Avrupalı perakendecileri zayıflatmak, vergi kaçırmak ve aşırı tüketimi teşvik etmekle suçluyor.

Tüketiciyi koruma kurumları da Çinli platformlar aracılığıyla ithal edilen kozmetik, elektronik ve oyuncak gibi ürünlerin güvenliği ve izlenebilirliği konusundaki endişelerini dile getirdi. Yapılan incelemelerde AB güvenlik işaretleri (CE etiketi) bulunmayan veya tehlikeli maddeler içeren ürünler tespit edildi.

De Montchalin'in açıklaması, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Avrupa'nın ithalatı izleme kapasitesini güçlendirmeyi, sanayi rekabetçiliğini güvence altına almayı ve tüketicileri güvensiz veya mevzuata aykırı ürünlerden korumayı amaçlayan daha kapsamlı “ekonomik egemenlik” gündemiyle örtüşüyor.

Lojistiğe Etkisi: Cephe Hattında Roissy

Avrupa'nın ikinci büyük hava kargo merkezi olan Charles de Gaulle (Roissy) Havalimanı, Fransa'nın uygulama stratejisinin merkez noktası haline geldi. Roissy'deki gümrük memurları, otomatik ayırma sistemleri ve tarama robotlarının desteğiyle devasa günlük paket hacmini karşılamak için artık vardiyalı çalışıyor.

Yetkililer, yeni denetim rejiminin özellikle Çin'deki depolardan ultra hızlı gönderime dayanan Shein ve TEMU siparişlerinde teslimatları birkaç gün geciktirebileceğini tahmin ediyor.

Açıklamaları Midi Libre tarafından aktarılan üst düzey bir gümrük yetkilisi şöyle konuştu: “Artık rastgele kontrollerden söz etmiyoruz. Her paket açılacak. Fransa, mevzuata uygun ticaret ile uygun olmayan ticaret arasına bir çizgi çekiyor.”

Sürecin maliyetinin ve lojistik yükünün bir kısmının kargo şirketleri, bir kısmının da eticaret platformlarının kendileri tarafından üstlenilmesi bekleniyor; bu durum nihayetinde tüketici fiyatlarının yükselmesine veya gönderim sürelerinin uzamasına yol açabilir.

Sektörün Tepkileri: Karışık Ama Öngörülebilir

Duyuru, perakende ve lojistik sektörlerinden sert tepkiler aldı.
Fransız ticaret dernekleri adımı memnuniyetle karşılayarak bunu ithalat vergilerinin ve KDV'nin tamamını ödeyen yerli tüccarlar için eşit rekabet ortamı sağlayacak “gerekli bir adalet adımı” olarak nitelendirdi.

Eticaret devleri ise orantısız buldukları denetimle ilgili endişelerini dile getirdi. Shein yaptığı açıklamada “Avrupa'nın tüm ürün güvenliği ve gümrük düzenlemelerine uyduğunu” ve şeffaf bir tedarik zinciri sağlamak için yetkililerle iş birliğini sürdüreceğini belirtti. TEMU temsilcileri ise bu tür politikaların “sınır ötesi ticareti yavaşlatma ve uygun fiyatlı ürün arayan tüketicilere zarar verme riski taşıdığı” uyarısında bulundu.

Bu arada Avrupalı lojistik uzmanları, yeni Fransız modelinin kıta genelinde bir dalga etkisi yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Benzer sistemlerin Almanya, İspanya veya Hollanda'da benimsenmesi halinde Asya kaynaklı sınır ötesi eticaretin verimliliği ve maliyet yapısı köklü biçimde değişebilir.

Tüketiciye Etkisi ve Gelecek Senaryoları

Fransız tüketiciler için ilk etki; daha uzun teslimat süreleri, zaman zaman paketlerin bekletilmesi ve muhtemelen daha yüksek nihai fiyatlar şeklinde hissedilecek. Ancak destekçiler, bunların daha iyi güvenlik ve hesap verebilirlik için kabul edilebilir ödünler olduğunu savunuyor.

Önlem, alışveriş yapanları vergi ve güvenlik kurallarına zaten uyan yerel çevrim içi mağazalara veya AB merkezli pazaryerlerine yönlendirerek satın alma davranışlarını da etkileyebilir.

Jeopolitik açıdan Fransa'nın sert tutumu, Avrupa'nın yalnızca veri ve yapay zekâ düzenlemelerinde değil, eticaret ekonomisini besleyen fiziksel ürün akışında da dijital ve ticari egemenliğini ortaya koyma niyetine işaret ediyor.

Denetim modelinin etkili olduğu kanıtlanırsa Avrupa Komisyonu Avrupa çapında bir gümrük reformu için baskı yapabilir; bu reform, yapay zekâ destekli paket takibini ve tüm üye devletlerde tek tip KDV uygulamasını hayata geçirecek.

Küresel Eticaret İçin Bir Dönüm Noktası

Fransa'nın Roissy CDG'deki operasyonu, aynı ikilemle karşı karşıya olan diğer ülkeler için bir model haline gelebilir: vergi kaçakçılığını, sahteciliği ve çevresel zararı önlerken açık dijital ticaret nasıl sürdürülebilir?

Bu durum aynı zamanda parçalı denetime ve düşük gönderim maliyetlerine dayanan ultra hızlı, ultra ucuz eticaret modeline de meydan okuyor. Analistler, Avrupa uyumun gerçek maliyetini içselleştirmeye başlarsa küçük paket eticaretinin daha yavaş ama daha düzenlenmiş yeni bir döneme girebileceğini belirtiyor.

Özünde Fransa'nın Shein'dan gelen her paketi açma kararı yalnızca bir gümrük önlemi değil; verimlilik ile etik, kolaylık ile uyum arasında sembolik bir politika yeniden dengelemesi niteliği taşıyor.

Sonuç

Fransa küresel eticaretin karanlık yüzüyle mücadelede öncülük ederken diğer ülkeler de gelişmeleri yakından izliyor. Sonuç, Avrupa'nın güvenlik, şeffaflık ve adil vergilendirme standartlarını uygularken tüketicilerin küresel ürünlere erişimini sürdürüp sürdüremeyeceğini belirleyecek.

Şimdilik Roissy, her paketin bir hikâye anlattığı ve her gönderinin küreselleşmenin yeniden düzenlenmeye ihtiyaç duymadan önce ne kadar esneyebileceğinin bir sınavı olduğu yeni bir ticaret gerçekliğinin cephe hattında duruyor.