ASEAN Müzakerecileri Manila Görüşmelerinde Çığır Açıcı Dijital Ekonomi Anlaşmasına Yaklaştı

ASEAN dijital ekonomi çerçevesi, müzakerecilerin çığır açıcı bir bölgesel anlaşmayı ilerletmek için Manila’da bir araya gelmesiyle bir adım daha ileri gitti.

Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) yetkilileri ve teknik uzmanları, 8 ila 10 Mart tarihlerinde Bonifacio Global City’de ASEAN Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması (DEFA) Müzakere Komitesi’nin 18. toplantısında bir araya geldi; buna ek olarak hukuk uzmanlarının anlaşmanın taslak hükümlerini incelediği ikinci bir oturum da gerçekleştirildi.

Toplantı, Güneydoğu Asya genelinde dijital ticaretin, sınır ötesi hizmetlerin ve teknoloji odaklı inovasyonun büyümesini desteklemek üzere tasarlanan birleşik bir bölgesel çerçeve oluşturma yolunda atılmış bir adım daha niteliği taşıyor.

Birleşik Bir ASEAN Dijital Ekonomisine Doğru

Önerilen ASEAN Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması, birliğin 10 üye ülkesi arasında dijital ticarete yönelik ortak kurallar ve standartlar oluşturmayı amaçlıyor.

Bölgesel politika yapıcılar, anlaşmanın dijital entegrasyonu hızlandırmada, ulusal sistemler arasındaki birlikte çalışabilirliği iyileştirmede ve şu anda sınır ötesi dijital işlemleri zorlaştıran düzenleyici parçalanmayı azaltmada kritik bir rol oynayabileceğini belirtiyor.

Güneydoğu Asya, dünyanın en hızlı büyüyen dijital pazarlarından biri hâline geldi. Yetkililerin aktardığı bölgesel tahminlere göre ASEAN dijital pazarı; yaygınlaşan internet erişimi, mobil kullanımın artması ve hızla büyüyen eticaret sektörünün etkisiyle 2030’a kadar 2 trilyon dolara ulaşabilir.

Anlaşma; dijital ödemeler, elektronik belgeler, siber güvenlik iş birliği ve tüketicinin korunması için ortak çerçeveler getirerek ASEAN ülkeleri genelinde daha kesintisiz bir dijital pazar yaratmayı hedefliyor.

Sınır Ötesi Eticarete Güç Katıyor

Dijital ekonomi anlaşmasının temel hedeflerinden biri, bölge genelinde sınır ötesi eticaret alanındaki genişlemenin sürmesini desteklemek.

Güneydoğu Asya’da online ticaret son on yılda hızla büyüdü; milyonlarca tüketici sınırların ötesinden ürün ve hizmet satın almak için giderek daha fazla dijital platformlara güveniyor.

Müzakerelerde yer alan yetkililer, çerçevenin dijital ticaret prosedürlerini sadeleştirerek ve ülkeler arasında uyumlu düzenlemeleri teşvik ederek şirketlerin bölgesel ölçekte faaliyet göstermesini kolaylaştırabileceğini söylüyor.

Anlaşmanın, pek çok ASEAN ekonomisinin bel kemiğini oluşturan mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelere (MKOBİ) de fayda sağlaması bekleniyor. Dijital ticaretin önündeki engellerin azalmasıyla küçük işletmeler uluslararası pazarlara ve yeni müşteri kitlelerine daha kolay erişebilir.

Dijital ödeme sistemleri ile elektronik belgeler arasındaki birlikte çalışabilirliğin iyileşmesi, online faaliyet gösteren işletmelerin maliyetlerini düşürmeye ve işlem verimliliğini artırmaya da yardımcı olabilir.

Hukuki İnceleme ve Sonraki Adımlar

Manila toplantıları sırasında müzakereciler kilit hükümlerdeki kalan görüş ayrılıklarını daraltmak için çalışırken hukuk uzmanları anlaşmanın kesinleşmiş bölümlerini inceledi.

Genellikle “legal scrubbing” olarak adlandırılan bu süreç, müzakereler tamamlandığında anlaşma metninin tutarlı, açık ve nihai onaya hazır olmasını sağlıyor.

Dijital ticaret girişimi, Filipinler’in 2026’daki ASEAN dönem başkanlığı gündemindeki öncelikli ekonomik projeleri arasında yer alıyor. Bölgesel yetkililer, görüşmelerin beklendiği gibi ilerlemesi hâlinde müzakerelerin yıl içinde tamamlanabileceği konusunda iyimser.

Nihai hâle getirilmesi durumunda ASEAN Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması, özellikle dijital ekonomik iş birliğine ayrılmış en kapsamlı bölgesel çerçevelerden biri olacak ve Güneydoğu Asya’da dijital ticaretin işleyişini yeniden şekillendirebilecek.

Anlaşma, inovasyonu, yatırımı ve uzun vadeli büyümeyi destekleyebilecek, daha bağlantılı bir bölgesel dijital pazar oluşturma yolunda büyük bir adım olarak görülüyor.

Kaynak: Philippine Information Agency (PIA)