MENA'da işe alım süreçlerinde yapay zekanın rolü ve insan dengesi

Dijital dönüşüm ve yapay zeka (YZ), MENA bölgesinde işgücü dinamiklerini yeniden şekillendiriyor. Arda Atalay, LinkedIn'in Bölge Direktörü olarak MENA'nın dijital ekonomisinde yeni iş rollerinin yükselişini, işe alım trendlerini ve teknolojinin işe alım süreçlerine etkisini WORLDEF E-COMMERCE için değerlendirdi. Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) süren işe alım ivmesi ve yapay zeka kullanımı, bölgenin işgücü stratejilerinde önemli bir dönüşüm yaratıyor. Atalay, bu dönüşümün işgücünü nasıl uyarlayacağını ve yeni beceri gereksinimlerini nasıl şekillendireceğini de anlattı. Arda Atalay'ın vizyonu, MENA'nın dijital geleceğine ilham verici bir bakış sunuyor.

“BAE'de işe alım ivmesi istikrarlı şekilde sürüyor”

Arda Atalay, LinkedIn Bölge Direktörü

Arda Atalay, dijital ekonominin MENA bölgesinde yarattığı yapısal değişikliklere değinerek şunları söyledi: “En görünür yapısal değişim, özellikle işe alım ivmesinin istikrarlı şekilde sürdüğü BAE gibi pazarlarda dijital odaklı rollere verilen önemin artması. Kasım ayında BAE'de işe alımlar yıllık bazda %2,3 artarak ülkenin EMEA ve LATAM bölgesindeki en dayanıklı işgücü piyasalarından biri olma konumunu pekiştirdi. Bu büyümeyi dijital ekonominin ve platform tabanlı genişlemenin merkezindeki sektörler yönlendiriyor.

En güçlü talep Eğitim (+%15,7) alanında görülüyor; bunu Teknoloji, Bilgi ve Medya (+%12,7), Gayrimenkul ve Ekipman Kiralama Hizmetleri (+%11,7) ile Perakende (+%10,7) izliyor. Bu tablo, hem bilgiye dayalı sektörlerde hem de tüketici odaklı ve eticaret güdümlü ekosistemlerde yeteneğe olan talebin arttığını gösteriyor. Kasım 2025 itibarıyla hibrit roller BAE'deki iş ilanlarının %17,9'unu oluştururken başvuruların yalnızca %8,0'ını alıyor.”

“Üst düzey yöneticilerin %89'u iş yerinde yapay zekaya güveniyor”

Atalay, “Yapay zeka, otomasyon ve veri analitiği günlük operasyonlara entegre oldukça hem liderlik hem de orta kademe yeteneklere yönelik beklentiler yükseliyor; yapay zekaya hakimiyet performans, karar alma ve rekabet gücü için temel bir yetkinlik haline geliyor” dedi ve şöyle devam etti: “BAE ve Suudi Arabistan'da üst düzey liderlik kademesindeki güven dikkat çekici derecede yüksek: Üst düzey katılımcıların %89'u iş yerinde yapay zeka kullanma konusunda kendini güvende hissettiğini belirtiyor. Bu, üst düzey liderlerden yalnızca yapay zekayı anlamalarının değil, aynı zamanda karar almayı hızlandırmak, stratejik öngörüyü geliştirmek ve organizasyonel verimliliği artırmak için onu kullanarak benimsenmesini aktif şekilde desteklemelerinin de beklendiğini gösteriyor.”

Atalay ayrıca şunları paylaştı: “Orta kademede beklentiler ‘farkındalıktan’ pratik yetkinliğe doğru kayıyor. Orta kademe yöneticilerin ve profesyonellerin %86'sı iş yerinde yapay zeka kullanma konusunda kendini güvende hissettiğini belirtiyor; ancak bu güven orta seviyede yoğunlaşıyor: %34'ü kendini çok güvende, %52'si ise kısmen güvende hissediyor. Bu da işgücünün genel olarak yapay zekayla etkileşim içinde olduğunu, ancak daha derin yetkinliklerin hâlâ geliştirilmekte olduğunu gösteriyor.”

“BAE'de çalışanların %38'i yapay zeka gibi aranan becerileri öğreniyor”

Atalay, BAE ve Suudi Arabistan'daki iş arayanlar arasında beceri odaklı hareketlilik ve sektörler arası yeniden konumlanmaya doğru belirgin bir kayma olduğunu belirterek şöyle dedi: “Bu, MENA'daki yetenek akışlarının dijital dönüşümle şekillendiğini yansıtıyor. BAE'de %38'i yapay zeka gibi aranan becerileri öğreniyor, %36'sı özgeçmişini ve LinkedIn profilini güçlendiriyor; Suudi Arabistan'da %29'u beceri geliştiriyor, %27'si ise profesyonel profilini güncelliyor. Her iki pazarda da kariyer stratejileri geleneksel yolların ötesine geçiyor: BAE'deki iş arayanların %34'ü ve Suudi Arabistan'dakilerin %30'u mevcut sektörlerinin dışında iş arıyor.

Ayrıca BAE'de %32'si, Suudi Arabistan'da ise %30'u iş ararken yapay zeka araçlarından yararlanıyor. Buna rağmen ağ kurma (BAE'de %28, Suudi Arabistan'da %24) ve mülakat hazırlığı (her iki ülkede %22) gibi temel davranışlar önemini koruyor. BAE'de pandemi sonrası tercihlerde bir değişim işaretleri var; katılımcıların %25'i COVID'den bu yana ilk kez yüz yüze çalışılan rolleri değerlendiriyor.”

“Dijital ağlar sayesinde fırsatlara erişim daha demokratik hale geliyor”

Atalay, MENA'da işe alımın tarihsel olarak hem resmi niteliklere (akademik belgeler ve iş deneyimi) hem de kişisel ilişkilere dayandığını belirterek şunları söyledi: “Ancak yapay zekanın yönlendirdiği dönüşümle birlikte rollerin evrimi hem yapay zeka hem de sosyal becerilere olan ihtiyacı artırıyor ve bu da işe alım süreçlerinde becerilere giderek daha fazla odaklanılmasına yol açıyor. Dikkat çekici şekilde, hem BAE'de hem de Suudi Arabistan'da katılımcıların %74'ü online profesyonel platformların daha adil fırsatlar sunduğuna inanıyor. Bu da dijital ağların, profesyonellerin değer verdiği ilişki kurma kültürünü korurken fırsatlara erişimi demokratikleştirdiğini gösteriyor.”

Yetenek zekası, arama ve stratejik büyüme

Atalay şu değerlendirmede bulundu: “BAE'deki İK profesyonellerinin %70'inden fazlası ve Suudi Arabistan'dakilerin %80'i işlerinde başarılı olmak için her zamankinden daha hızlı karar vermeleri gerektiğini düşünüyor. Buna karşılık sırasıyla %50'si ve %38'i kararların, kendilerinin harekete geçebileceğinden daha hızlı biriktiğini söylüyor.”

Atalay şöyle ekledi: “Hız ihtiyacı, düşünerek karar vermenin önemini ortadan kaldırmıyor: BAE ve Suudi Arabistan'daki İK liderlerinin neredeyse yarısı uygulamadan çok değerlendirmeye zaman ayırdığını belirtiyor. Bu, aciliyet ile doğruluk arasında denge kurduklarını gösteriyor. Bölgedeki İK ekipleri bunalmak yerine bu zorluğu bir fırsata dönüştürüyor. Her iki ülkede de yaklaşık %80'i artan iş yükünü yönetmek için yapay zeka eğitimi arıyor.

Bu, rutin görevleri hızlandırırken insan muhakemesine alan bırakan araçlara yönelik güçlü bir ilgiyi gösteriyor. LinkedIn'in öngörüleriyle uyumlu olarak işin geleceği insanlar ile yapay zeka arasındaki rekabetle değil, iş birliğiyle ilgili. Asıl fırsat dengeli bir ortaklık kurmakta yatıyor ve bu, yapay zeka araçlarını hızla benimserken insan karar alma ve ilişki kurma becerilerine güçlü şekilde odaklanan bölgemizde özellikle belirgin.”

“Liderler, işe alım süreçlerinde insan dokunuşunu kaybetmeden yapay zekadan yararlanıyor”

“Atalay, görüştüğü liderlerin işe alım süreçlerini hızlandırmak ve sadeleştirmek için yapay zekayı kullandığını, ancak bunu çalışma biçimimizi tanımlayan insan dokunuşunu kaybetmeden yaptığını açıkladı.” Atalay şöyle devam etti: “LinkedIn'in en yeni yetenek ajanı Hiring Assistant'ı tam da bu nedenle geliştirdik. Bu araç, işe alım uzmanlarını yavaşlatan tekrarlayan ve zaman alıcı görevleri üstlenerek onların bağlantı kurmaya, yöneticilere danışmanlık yapmaya ve güçlü aday deneyimleri yaratmaya odaklanmasını sağlamak için tasarlandı.

Bu aracı İK ekiplerine tanıtırken ne kadar basit olduğunu gösteriyorum: Bir iş tanımı ve notlar yüklendiğinde Hiring Assistant bunu anında rol yetkinliklerine ve bir aday havuzuna dönüştürüyor. Ayrıca Recruiter System Connect aracılığıyla geçmiş başvuruları da dahil ediyor ve işe alım uzmanlarının geri bildirimlerinden sürekli öğreniyor. Zamanla herkese uyan tek tip bir yaklaşım dayatmak yerine her işe alım uzmanının tercihlerine, uygulamalarına ve kültürel inceliklerine uyum sağlıyor.”

“Yetenek, iş dünyasındaki en kritik rekabet avantajı”

Atalay sözlerini şu değerlendirmeyle tamamladı: “2026 sonrasında MENA dijital ekonomisinde rekabet gücü; çalışanların ve kuruluşların yapay zekayı ne kadar iyi benimseyip ona uyum sağladığına, sürekli dijital beceri gelişimine öncelik verip vermediklerine, esnek çalışma modellerini benimsemelerine ve veriye dayalı işgücü stratejileriyle desteklenen insani yetkinlikler geliştirmelerine bağlı olacak.

Güçlü ve dayanıklı Körfez ekonomilerinde gözlemlediğim paradoks, aşılması gereken bir zorluk değil, üzerine inşa edilecek bir güç. Diğer bölgeler yapay zekaya mı yoksa sezgiye mi güvenileceğini tartışırken biz denge noktasını çoktan bulduk. Teknolojiyi süreçleri hızlandırmak için kullanırken çalışma biçimimizi tanımlayan kültürel derinliği koruyoruz. LinkedIn Hiring Assistant gibi araçlar bunun pratikte nasıl başarılabileceğini gösteriyor.

İnsan ile yapay zeka arasındaki denge kritik önem taşıyor, çünkü yetenek kararları yalnızca tek tek şirketleri değil, ekonomilerin tamamının büyümesini de şekillendiriyor. Son yıllarda, hızla değişen iş dünyasında kazanmak isteyen işletmeler için yeteneğin en kritik rekabet avantajı olduğu netleşti. Beceriler için küresel rekabet yoğunlaştıkça, insan unsurunu göz ardı etmeden yapay zekadan yararlanma yeteneğimiz MENA'ya pek az bölgenin taklit edebileceği bir avantaj sağlayabilir.”