Afrika'nın En Büyük Pazaryeri: Jumia

Afrika, genç nüfusu, hızla büyüyen şehirleri ve artan harcanabilir geliriyle küresel ilgi çekiyor. Gelişmekte olan ekonomileri ve eticaret için sunduğu mükemmel potansiyeliyle kıta, her biri ekonomik büyümenin farklı aşamalarında bulunan 54 ülkeye ev sahipliği yapıyor. Afrika'nın en kalabalık ülkesi Nijerya aynı zamanda kıtanın en büyük ekonomisine sahip. Merkezi Nijerya'da bulunan Jumia, Afrika'nın en büyük çevrim içi pazaryeri konumunda. Aylık 20 ila 25 milyon ziyaretçi arasında değişen trafiğiyle Jumia, listede birden fazla pazarda faaliyet gösteren tek gerçek pan Afrika platformu.

Jumia Group CEO'su Francis Dufay, WORLDEF E-COMMERCE dergisine özel açıklamalarda bulundu. Bu röportajda Jumia'nın gelecek hedeflerini, Hepsiburada ile iş birliğini ve Afrika'da eticaretin gelişimini konuştuk. Dufay ayrıca birçok önemli konuda da değerli görüşlerini paylaştı. İşte röportajın tamamı, keyifli okumalar!

Jumia, 2012 yılında Nijerya'nın Lagos kentinde kuruldu. Şirketin misyonu, teknolojiden yararlanarak yenilikçi, kullanışlı ve uygun fiyatlı çevrim içi hizmetler sunmak ve böylece Afrika'da gündelik yaşam kalitesini artırmak. Vizyonu ise Afrikalı tüketicileri ve girişimcileri bir araya getirerek ekonomik büyümeyi desteklemek ve mal ile hizmetlere erişimi genişletmek. Platform; satıcıları tüketicilerle buluşturan bir pazaryeri, paket teslimatını kolaylaştıran bir lojistik hizmeti ve güvenli işlemler sağlayan JumiaPay adlı bir ödeme hizmetinden oluşuyor. 2019'dan bu yana New York Borsası'nda (NYSE: JMIA) işlem gören Jumia, Afrika'da 9 ülkede faaliyet gösteriyor; ayrıca Çin, Dubai, New York, Almanya ve Portekiz'de de ofisleri bulunuyor.

Jumia'nın Yıllık Aktif Müşteri Sayısı 5,4 Milyona Ulaştı

Jumia, 2024 yılının tamamında yıllık bazda %10 düşüşle (sabit kurla %17 artışla) 167,5 milyon dolar gelir açıkladı. GMV, yıllık bazda %4 düşüşle (sabit kurla %28 artışla) 720,6 milyon dolar oldu. Faaliyet zararı, 2023'teki 73,3 milyon dolara kıyasla yıllık bazda %10 (sabit kurla %15) azalarak 66,0 milyon dolara geriledi. Düzeltilmiş FAVÖK zararı ise 2023'teki 58,2 milyon dolara kıyasla yıllık bazda %12 (sabit kurla %21) azalarak 51,3 milyon dolar oldu.

Fiziksel ürün siparişleri, Güney Afrika ve Tunus hariç tutulduğunda yıllık bazda %18 arttı ve aralık ayında büyüme daha da hızlandı. Bu güçlü büyümenin arkasında sağlam müşteri talebi, ürün yelpazesinin genişlemeye devam etmesi ve sunulan cazip değer yer aldı. Toplam fiziksel ürün siparişleri yıllık bazda %15 arttı. Jumia'nın 2024 yılında yıllık aktif müşteri sayısı 5,4 milyon oldu. Şirket, 2024'ün üçüncü çeyreğine göre tekrar satın alma oranlarında yıllık bazda 375 baz puanlık iyileşmenin de gösterdiği gibi daha sadık ve daha nitelikli olduğuna inandığı bir müşteri tabanı çekiyor.

Francis Dufay 2025 hedeflerine ilişkin şunları paylaştı: “2025'e baktığımızda şirket olarak geleceğimiz konusunda iyimseriz. İşimiz yalnızca iki yıl öncesine göre daha güçlü ve daha verimli; önümüzde iyi bir fırsat olduğuna inanıyoruz. Bu yılki önceliklerimiz, gelir büyümesini artırarak ve operasyonel verimliliği iyileştirerek bu ivmeyi sürdürmek. Büyük kent merkezlerinin dışına doğru genişlemeye ağırlık vermeyi, rekabetçi fiyatlarla ürün yelpazemizi genişletmeyi ve uluslararası satıcılarla ilişkilerimizi güçlendirmeyi planlıyoruz. Kârlılık yolunda ilerlemek için maliyet disiplinini uygulamaya ve operasyonel ile pazarlama verimliliğini artırmaya devam edeceğiz.”

Jumia'yı Rakiplerinden Ayıran Nedir?

Kendisine yöneltilen “Jumia'yı Amazon ve Takealot gibi rakiplerinden ayıran nedir?” sorusuna Francis Dufay şu yanıtı verdi: “Jumia, Afrika'da 9 pazarda faaliyet gösteriyor. Takealot yalnızca Güney Afrika'da, Amazon ise orada ve Mısır'da bulunuyor. Güney Afrika'da Jumia yalnızca Zando üzerinden moda ürünleri sunuyordu; rakiplerimiz ise şu anda moda segmentinde faaliyet göstermiyor ya da bu segmenti sattılar. Jumia'nın benzersiz değer önerisi, Afrika pazarını derinlemesine anlamasında ve hizmetlerini kıtanın farklı ihtiyaçlarına göre uyarlayabilmesinde yatıyor. Küresel rakiplerinin aksine Jumia, kırsal ve uzak bölgelere ulaşabilen kapsamlı bir lojistik ağı kurarak altyapısı sınırlı bölgelerde bile güvenilir teslimat sağlıyor.”

Dufay şöyle devam etti: “Ödeme çözümümüz JumiaPay, Afrika'ya özgü finansal ekosisteme yanıt veriyor ve geleneksel bankacılık hizmetlerinin sınırlı olabildiği pazarlarda nakitsiz işlemleri teşvik ediyor. Ayrıca Jumia'nın yerel girişimcileri ve işletmeleri destekleme taahhüdü ekonomik büyümeyi destekliyor ve tüketicilere yerel kaynaklı geniş bir ürün yelpazesi sunuyor.”

Jumia Eticaret Satıcılarına Ne Vaat Ediyor?

Jumia Group CEO'su Francis Dufay, *“Küresel bir pazaryeri olarak eticaret satıcılarına ne vaat ediyorsunuz?”* sorusunu şöyle yanıtladı: “Jumia, eticaret satıcılarına birçok Afrika ülkesinde milyonlarca tüketiciye ulaşabilecekleri güçlü bir platform sunuyor. Depolamadan son mil teslimatına kadar uçtan uca lojistik desteği sağlayarak ürünlerin müşterilere verimli biçimde ulaşmasını sağlıyoruz. Ödeme altyapımız JumiaPay, güvenli ve zamanında işlemleri garanti ediyor. Bunun yanı sıra satıcılar, ürün görünürlüğünü artırmak ve satışları yükseltmek için tasarlanmış pazarlama ve reklam hizmetlerimizden yararlanıyor. Satıcıların işlerini ölçeklendirmelerini ve Afrika eticaret ortamında başarılı olmalarını sağlayan destekleyici bir ortam oluşturmaya kararlıyız.”

“Hepsiburada, Türk Markalarını Jumia Mısır'da Listelemeye Başladı”

Jumia geçtiğimiz ekim ayında Türkiye'nin en büyük pazaryerlerinden Hepsiburada ile iş birliği yaptı. Dufay bu iş birliğine ilişkin şu bilgileri paylaştı: “Ekim 2024'te Jumia, Mısır ve Kuzey Afrika'daki tüketicilere sunulan ürün yelpazesini genişletmek amacıyla Hepsiburada ile stratejik bir ortaklığa imza attı. Bu iş birliği kapsamında Hepsiburada, kendi özel markalı ürünlerini ve seçili Türk markalarını Jumia Mısır pazaryerinde listeliyor. Bu girişim, müşterilerimize daha geniş bir orijinal ve yüksek kaliteli Türk ürünleri seçkisi sunmayı amaçlıyor. Ortaklık şu anda Mısır'da faaliyette ve bu iş birliğini Jumia'nın bulunduğu diğer Afrika pazarlarına genişletme potansiyelini değerlendiriyoruz.”

“Jumia, Güney Afrika ve Tunus'taki Faaliyetlerini Sonlandırıyor”

Jumia'nın Güney Afrika ve Tunus pazarlarından çekildiğini açıklamasının ardından Dufay son gelişmeleri paylaştı: “Ekim 2024'te Jumia, kaynaklarını büyüme potansiyeli daha yüksek pazarlara yoğunlaştırmak için Güney Afrika ve Tunus'taki faaliyetlerini sonlandırma yönünde stratejik bir karar aldı. Bu iki ülke, 2024'ün ilk dokuz ayında siparişlerin yaklaşık %2'sini ve GMV'nin %3'ünü oluşturuyordu. Çıkış süreci, çalışan ve kira sözleşmelerinin feshi, varlıkların tasfiyesi ve diğer ilgili giderleri kapsadı. Bu adım, operasyonlarımızı sadeleştirmemizi ve büyüme ile kârlılık açısından önemli fırsatlar gördüğümüz ana pazarlarda varlığımızı güçlendirmeye odaklanmamızı sağlıyor.”

“Şirketin faaliyet gösterdiği dokuz ülkede konsolidasyona odaklanma stratejisine ilişkin planlarınız neler?” sorusuna Dufay şu yanıtı verdi: “Mevcut stratejimiz, müşteri değer önerisini güçlendirerek, lojistik kabiliyetlerimizi genişleterek ve ürün yelpazemizi zenginleştirerek mevcut dokuz ülkedeki varlığımızı derinleştirmeye odaklanıyor. Operasyonel verimliliği ve müşteri deneyimini iyileştirmek için teknoloji ve altyapıya yatırım yapıyoruz. Bu pazarlara odaklanarak henüz değerlendirilmemiş büyük potansiyeli yakalamayı ve sürdürülebilir büyüme sağlamayı amaçlıyoruz. Bu yaklaşım, kaynaklarımızı etkin biçimde tahsis etmemize ve yerel tüketiciler ile satıcılarla daha güçlü ilişkiler kurmamıza olanak tanıyor.”

Afrika'da Eticaret Pazarı 2025'te 40 Milyar Doları Aşacak!

Afrika eticaret ortamı; artan internet yaygınlığı, mobil bağlantı ve teknolojiye yatkın genç nüfusun etkisiyle istikrarlı bir büyüme kaydediyor. Statista verilerine göre Afrika'daki eticaret pazarının 2025'te 40,49 milyar dolar gelir elde etmesi bekleniyor. 2025 ile 2029 dönemi için öngörülen %8,46'lık yıllık bileşik büyüme oranıyla (CAGR) pazarın 2029'da 56,03 milyar dolarlık bir hacme ulaşacağı tahmin ediliyor. TechCabal Insights verilerine göre Afrika'nın mobil öncelikli yaklaşımının 2025'e kadar eticaret işlemlerinin %60'ından fazlasını oluşturması, cep telefonu kullanımının ise aynı yıl itibarıyla 623 milyon tekil aboneye ulaşması bekleniyor.

Dufay, Afrika'da sınır ötesi eticarete ilişkin görüşlerini de paylaştı: “Afrika'da sınır ötesi eticaret, bölgesel ticaret anlaşmaları ve lojistik altyapısındaki iyileştirmelerle ivme kazanıyor. Jumia, uluslararası satıcıların Afrikalı tüketicilere, Afrikalı satıcıların da uluslararası tüketicilere ulaşmasını sağlayarak bu büyümede etkin bir rol oynadı. Platformumuz küresel satıcılardan geniş bir ürün yelpazesi sunarak tüketicilere yerel olarak kolayca bulunamayan ürünlere erişim imkanı sağlıyor. Sınır ötesi ticaretin bu şekilde genişlemesi, hem tüketicilere hem de satıcılara fayda sağlayan daha dinamik ve rekabetçi bir pazar ortamına katkıda bulunuyor.”

Dufay, büyük nüfusları, artan internet yaygınlığı ve büyüyen orta sınıfları sayesinde Nijerya, Mısır ve Kenya'nın eticaret açısından en yüksek potansiyele sahip ülkeler arasında yer aldığını da ekledi.

Afrika'da Eticaretin Zorlukları

Kendisine yöneltilen “Afrika'nın en büyük pazaryeri olarak hizmet verdiğiniz ülkelerde eticaretin karşılaştığı temel zorluklar neler?” sorusuna Francis Dufay şu yanıtı verdi: “Afrika'da eticaret; lojistik altyapısı, dijital ödemelerin benimsenmesi ve internet yaygınlığı gibi çeşitli yapısal zorluklarla karşı karşıya. Pek çok bölgede hâlâ güvenilir ulaşım ağları bulunmuyor ve bu da son mil teslimatını karmaşık ve maliyetli bir sürece dönüştürüyor.

Ayrıca dijital ödemeler artıyor olsa da birçok pazarda nakit hâlâ baskın; bu da ödemelerde hibrit bir yaklaşımı gerekli kılıyor. İnternet yaygınlığı ve akıllı telefon kullanımı artıyor ancak veri maliyetleri bazı tüketiciler için hâlâ caydırıcı olabiliyor. Her ülkenin eticaret, ithalat ve vergilendirmeye ilişkin kendi kuralları bulunduğundan mevzuat karmaşıklığı ve parçalı pazarlar da zorluk yaratıyor. Tüm bu engellere rağmen Jumia; lojistiğe yatırım yaparak, JumiaPay'i genişleterek ve dijital ticarete elverişli bir ortam oluşturmak için yerel yönetimlerle yakın iş birliği içinde çalışarak yenilik yapmaya devam ediyor.”

“Eticaret gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası olacak”

Jumia Group CEO'su Francis Dufay, teknolojik gelişmeler ve artan erişilebilirlik sayesinde Afrika'da eticaretin gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geleceği bir gelecek öngörüyor. Altyapıya yapılan yatırımların sürmesinin, yerel girişimciliğin desteklenmesinin ve inovasyonun benimsenmesinin sektörü ileriye taşıyacağına ve nihayetinde kıta genelinde ekonomik büyümeye katkı sağlayacağına inanıyor.

Jumia'nın Yapay Zeka Stratejisi

Peki yapay zeka Afrika'da eticareti nasıl dönüştürüyor? Jumia'nın yapay zeka stratejisi nedir? İşte eticaret profesyoneli Francis Dufay'in değerlendirmesi: “Yapay zeka; kişiselleştirilmiş alışveriş deneyimlerini geliştirerek, tedarik zincirlerini optimize ederek ve sohbet botları ile sanal asistanlar aracılığıyla müşteri hizmetlerini iyileştirerek Afrika'da eticarette devrim yaratıyor.

Jumia'da tüketici davranışlarını analiz etmek, talebi tahmin etmek ve operasyonları sadeleştirmek için yapay zekayı entegre ediyor, böylece müşterilerimizin değişen ihtiyaçlarını verimli biçimde karşılıyoruz. Kısa süre önce 9 Afrika ülkesinde ve WhatsApp, TikTok, eposta ve canlı sohbet dahil 140'tan fazla dijital kanalda müşteriler, satıcılar ve çalışanlar için kullanıcı deneyimini geliştirmek amacıyla Sprinklr'ı kullanmaya başladık. Sprinklr'ın özelleştirilmiş, yapay zeka destekli platformu ve self servis özellikleri, Jumia'ya farklı kullanıcı tabanına yönelik desteği etkin biçimde yönetebileceği ölçeklenebilir, çok kanallı bir çözüm sunuyor.

Jumia'nın Sprinklr'ı benimsemesi, kullanıcı destek operasyonlarını tek bir platformda birleştirerek temsilci etkileşimleri ve performansı hakkında gerçek zamanlı görünürlük sağlıyor. Bu da yöneticilerin çağrı merkezi trafiğini belirleyen temel konu ve temaları anlamasına ve destek kaynaklarını etkin biçimde dağıtmasına olanak tanıyor. Özelleştirilebilir raporlama ve veri odaklı içgörüler sayesinde ekip destek etkileşimlerini daha derinlemesine anlıyor; bu da hedefe yönelik eğitim programlarını mümkün kılıyor ve genel hizmet kalitesini artırıyor.”

Jumia'nın binlerce kişiye istihdam sağladığını vurgulayan Dufay şunları söyledi: “Jumia ekibi, Afrika genelinde eticaretin büyümesine kendini adamış, çeşitliliğe sahip ve dinamik bir profesyoneller topluluğu. Dokuz ülkede faaliyet gösteren Jumia; teknoloji, tedarik zinciri, ticari operasyonlar, pazarlama, müşteri hizmetleri ve satıcı yönetimi gibi çeşitli departmanlarda binlerce kişiyi istihdam ediyor.

Şirket, Afrika'dan ve dünyanın dört bir yanından en iyi yetenekleri çeken güçlü bir inovasyon, çeviklik ve iş birliği kültürü üzerine kurulu. Jumia ayrıca stajlar, eğitim programları ve bağımsız satış danışmanlarını güçlendiren JForce gibi girişimlerle genç yeteneklere yatırım yapıyor. Liderlik ekibimiz eticaret, teknoloji ve finansal hizmetler alanındaki uzmanlığı bir araya getirerek kıtada çevrim içi perakendenin geleceğini şekillendirmeye devam etmemizi sağlıyor.”

Francis Dufay Kimdir?

Francis Dufay halihazırda Jumia'nın CEO'su. Öncesinde Jumia Group'ta Afrika'dan Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı (EVP Africa) olarak görev yaptı. Daha önce 2014'ten 2022'ye kadar Jumia Fildişi Sahili'nin CEO'luğunu yürüttü. Jumia'ya katılmadan önce 2009 ile 2014 yılları arasında Brüksel'de (Belçika) McKinsey & Company'de çalışan Francis, Avrupa ve Sahra Altı Afrika'da eticaret ve perakende ile kamu sektörü ve ekonomik kalkınma odaklı projeleri yönetti. Francis, Northwestern University (UK) bünyesindeki Kellogg School of Management'tan pazarlama alanında MBA, Community of European Management Schools (CEMS) Masters in Management programından işletme yüksek lisansı ve HEC Paris Business School'dan (Fransa) yüksek lisans (MSc) derecesine sahip.